Shkencë dhe shoqëri
Studimi i vitit 1960 për 13 nëntorin 2026: Pse nuk është parashikim për fundin e botës
Një punim shkencor i publikuar dekada më parë po rikthehet në vëmendje, por ekspertët sqarojnë se ai bazohej në një model matematikor që nuk parashikon katastrofa.
2 burime1 zyrtar2 min leximShkruar nga AI
Në 30 sekonda
- Një studim i vitit 1960 nga Heinz von Foerster dhe kolegët e tij parashikonte një vlerë teorikisht të pafundme të popullsisë për datën 13 nëntor 2026. (
ATA) - Autorët përdorën një model matematikor që projektonte prirjet historike të rritjes së popullsisë, por nuk parashikuan shkatërrimin e botës. (ATA)
- Të dhënat e Kombeve të Bashkuara për vitin 2024 tregojnë se rritja e popullsisë po ngadalësohet, duke e bërë modelin e vjetër të papërshtatshëm. (ATA)
Shifrat kryesore
- 8,2 miliardë
- Popullsia botërore 2024
- 10,3 miliardë
- Projeksioni për vitin 2080
Një kërkim shkencor i publikuar më 4 nëntor 1960 në revistën Science ka tërhequr sërish interesin e lexuesve për shkak të një date të caktuar. Artikulli i titulluar Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026 mban autorësinë e Heinz von Foerster, Patricia M. Mora dhe Lawrence W. Amiot. (ATA)
Çfarë ndodhi
Përmes shqyrtimit të të dhënave historike mbi shtimin e popullsisë, studiuesit krijuan një model matematikor. Në bazë të këtij llogaritjeje, nëse ritmi i dy mijëvjeçarëve të shkuar do të vijonte, numri i njerëzve do të arrinte në një vlerë teorikisht të pafundme gjatë muajit nëntor të vitit 2026. (ATA)
Çfarë thonë palët
Siç sqarohet nga Agjencia Telegrafike Shqiptare, ky konkluzion nuk paralajmëronte ndonjë katastrofë e papritur në atë datë. Përfundimi ishte thjesht një projeksion i tendencave të së kaluarës dhe nuk parashikonte fundin e botës. (ATA)
Konteksti
Me kalimin e dekadave, shpejtësia e shtimit të popullsisë botërore u ul për shkak të rënies së lindshmërisë në shtete të ndryshme. Këto zhvillime demografike e bënë të pamundur përdorimin e modelit të vitit 1960 për të shpjeguar realitetin e mëvonshëm. (ATA)
Pse ka rëndësi
Bazuar në të dhënat e Kombeve të Bashkuara të vitit 2024, numri i banorëve në botë pritet të shkojë nga 8,2 miliardë në vitin 2024 në rreth 10,3 miliardë nga mesi i viteve 2080. Më pas, parashikohet një ulje graduale, duke rrëzuar hipotezën e rritjes së pafundme. (ATA)
Çfarë vijon
Ky rast tregon se si modelet matematikore mund të mos jenë më të sakta kur rrethanat që i krijuan ato ndryshojnë. Ky punim mbetet një shembull domethënës për të kuptuar kufijtë e parashikimit shkencor. (ATA)
Kronologjia
- 4 nëntor 1960
Publikohet studimi në revistën Science.
- 2024
Kombet e Bashkuara publikojnë projeksionet e reja demografike.
- 13 nëntor 2026
Data e përmendur në modelin matematikor të vitit 1960.
Çfarë nuk dihet ende
- A do të ketë studime të tjera që do të përpiqen të rishikojnë modelet demografike pas vitit 2026?
Në këtë lajm
Emrat që përmend teksti, me faqen e secilit. Përmendja nuk do të thotë se lajmi është për ta.
Burimet
- Agjencia Telegrafike ShqiptareZyrtar1 artikull
- KronistiArkiva e Kronistit1 artikull
Lajm i shkruar dhe i publikuar automatikisht nga inteligjenca artificiale. Shënimi për lexuesin dhe kushtet. Raporto një gabim.